13 yaşımda yazıçı olmağı qərara aldım. Bu qərarı evdəkilərə deyəndə məni ciddiyə almadılar, hələ uşaqsan o qədər sənət seçəcəksən ki, dedilər. Bircə babam heç nə demədi, əslində babamın mənə nəyisə deməyi təsadüfü idi. Amma həmin vaxt qaşlarını çatıb mənə elə diqqətlə baxdı ki, bu ən azı 5 dəqiqə davam elədi. Babam ümimiyyətlə ciddi adam idi. Mənimlə çox az danışırdı, gününü kitab oxumaqla keçirirdi, kitabları məndən çox sevirdi, hətda bir neçə dəfə kitablarla danışdığını belə eşitmişəm.

Valideynlərimin məni ciddi qəbul etməməsinə çox əsəbiləşmişdim. “Mən yazıçı olacağam. Yazıçı, yazıçı. Qərarımı heç vaxt dəyişməyəcəyəm görərsiniz.” Bu sözləri deyəndə qeyri ixtiyari ayağımı yerə möhkəm vurdum. Otaq anidən sakitliyə qərq oldu. Hamı gözünü mənə dikmişdi. Birdən babam “ Sübut elə” dedi. Həmin anda özümü itirdim.” Sübut edim necə?” . Babam”Qalx otağına, bir şey yaz baxaq görək nəyə qadirsən.”  “Nə yazım axı mən” babam sözümü kəsdi “ orası bizi maraqlandırmaz” dedi. Çaşıb qalmışdım. Atam üzünü babama çevirib” O hələ uşaqdır nə yaza bilər? Onu bu qədər ciddiyə alma” dedi. Heç nə demədən otağıma qalxdım. Nərdivanı qalxanda babamın səsini eşitdim “ adamı küncə belə sıxarlar bax”. Öz özümə “indi siz görərsiniz” dedim və qələmi əlimə aldım. Nə yazacağım barədə çox fikirləşdim amma bir şey tapa bilmədim. Axşam oldu mən isə bir kəlmə belə yazmamışdım. Boş vərəq mənə baxır, mən də ona. Bir az sonra bir şeylər qaralamağa başladım. Balaca hekayə yazmışdım. Birdən qapım döyüldü babam içəri daxil oldu. Heç nə demədən masama yaxınlaşdı və kağızı əlimdən alıb oxumağa başladı. Hekayəni bitirməmiş başını qaldırdı “Hayıf bu kağıza” dedi. Elə bil həmin anda başımdan isti su axdı. Babam niyə belə edir axı mənim sadəcə 13 yaşım var, mən  böyük yazıçı deyiləm.Gözlərim doldu. Başımı aşağı saldım. Qələmi yerə qoyacaqdım ki, babam əlimdən tutdu. “belə tez.” dedi. “Bacarmadım” dedim. “Yazıçılar əsərlərini bir dəfəyə yazmır.” Dedi və qapıya yaxınlaşdı, üzünü çevirib mənə diqqətlə baxdı, sonra otaqdan çıxdı. Onun bu hərəkəti haqqında çox fikirləşdim amma bir şey başa düşmədim. Indi babam mənim yazıçı olacağıma inanır yoxsa əksinə. Həmin gecə gec yatdım. Elə hey pəncərədən dənizə baxırdım. Bu gün hava tutqun, küləkli idi. Dəniz dalğalarını aramsız sahilə elə vururdu ki, sanki nəyisə sahildən almaq istəyirdi. Qəribə bir səs gəlirdi, elə bil kimsə ağlayırdı. Birdən sahildə nəsə parıldadı. Çox gözəl yüngül parıltı idi. Bu nədir görəsən. Gözlərimi ovdum, birdə baxanda artıq o parıltıda o səsdə yoxa çıxmışdı. Qeyri ixtiyari qələmi əlimə alıb bir başlıq yazdım “ Mirvarinin göz yaşları”. Bəli hekayəni yazmışdım. Özü də vərəqdə bir qara belə etmədən, fasilə belə vermədən. Səhər duranda babam otağımda idi, hekayəni oxuyurdu. Səbirsizliklə nə deyəcəyini gözləyirdim ki, başını qaldırdı. Mənə baxdı, vərəqi masanın üzərinə qoyub ayağa qalxdı. Sual dolu baxışlarımla ona baxırdım. O, isə heç nə demədən qapıya yaxınlaşdı. Budur yenədə məğlubiyyət, deyə düşünürdüm ki, babam üzünü çüvirib “ Ayağını yerə vurmağından bilinirdi ki, gələcəkdə məşhur yazıçı olacaqsan.” Həmin anda gözlərim doldu. “nə?” deyə soruşdum. Babamın üzündə mülayim bir təbbəssüm yarandı. İnana bilmədim o gülümsəyirdi. Geri dönüb vərəqi götürdü və otaqdan çıxdı.” Hara?” deyə soruşdum amma heç bir cavab ala bilmədim. Həmin gün babam evə gec gəldi, harda olduğunu soruşdum amma o, cavab vermədi. Səhərisi gün otağımda dərslərimi oxuyurdum. Anam məni səslədi. Aşağı düşəndə anamın və atamın təəccüblü baxışları ilə məni süzdüklərini gördüm? “Nə olub?”deyə soruşdum. Anam gözləri dolmuş bir vəziyyətdə gülümsəyərək əlindəki qəzeti mənə uzatdı. Qazetə baxanda ilk gördüyüm başlıq “Mirvarinin göz yaşları”. “bu ki, mənim yazdığım hekayədir.” dedim və babama tərəf çöndüm. O, gülümsəyirdi. Sevincimin həddi hüdudu yox idi, babamı qucaqlayıb “ çox sağol baba, çox sağol”dedim. Babam saçlarımı qarışdıraraq “ mən heç nə eləmədim. Hər şeyi sən eləmisən.” dedi.

Bəli artıq 13 yaşımda mənim ilk hekayəm işıq üzü gördü. O gündən bu günə çoxlu hekayələr yazmışam, hamısıda sevilib, nəşr olunub, amma “Mirvarinin göz yaşları”hekayəsi həyatımda özəl yer tutur. Bu hekayə mənim özümü tapmağıma kömək elədi, yazıçı olmaq arzumu həyata keçirdi. Babamın bu illər ərzində mənə gizli pərəstiş etməsi isə məni daha çox ruhlandırırdı. Onun mənə güvənməsi 13 yaşımdan indiyə kimi bütün həyatımı dəyişdi. Həqiqətən də sənə inamın dəstəyinolması nələr eləmənə səbəb olar. Amma gərək sən nə istədiyini biləsən.

Muellif  Sebnem Humbetova

Qorxdunmu sən öz arzularından

Ey dostum səndən soruşuram?

Qorxdunmu sən öz arzularından.?

Ey dostum səndən soruşuram?

Əl çəkmək istədinmi zalım həyatdan.

Dostum bir şey də soruşum?

Sən heç acımasız, zalım, qəddar payız gördünmü?

Görmədin. Amma mən gördüm.

Bu payız sən bildiyin payızdan deyil.

Bu payız mərhəmət hissi nədir onu bilmir,

Bu payız söz veribdir özünə,

Ən son yarpağını tökənə kimi getməyəcəyinə.

Sən bildiyin payızda yağış yağar, yarpaq saralar, xəzan olar.

Mən bildiyim payızda yağışın yerinə göz yaşı yağar,

Mən gördüyüm payızda yerə sərilən xəzan deyil,

Ayaq altında qalan ümidlərimdir,

Ağacda saralan yarpaqlar deyil,

Ömür kitabımın səhifələridir.

Dostum sənə dedim dərdimi, qəlbimdəki  sirrimi.

Səninlə paylaşdiım kədərimi, sevincimi.

Indi gedirsən məni bu payızla yalnız qoyaraq.

Bu çətin yolda təkbaşına buraxaraq.

Sən seçdin mənsizliyi yaşadın yalnız sən olaraq

Mən həm sənsiz həmdə mənsiz yaşayıram.

Kim olaraq bilmirəm?

Axtarıram, lap uzaqlarda axtarıram

Amma axtardığım uzaqlarda yox yaxınlardadır.

Lap elə yanımdadır

Kim bilir bəlkə də elə ona görə mənə bu qədər uzaqdır

Mən mənliyimi axtarıram, mən özümü axtarıram,

Mən arzularımı axtarıram.

Bəs sən? Sən kimi axtarırsan?

Elə bilirsən həyatında daim yaz olacaq,

Elə bilirsən bu payız sənə uzaq olacaq,

Elə bilirsən hər şey asan olacaq,

Unutmusan ki, hər şey qabaqdadır.

Qəddar payız indi də sənin qapındadır.

Çalacaqdır qapını gözləmədiyin anda

Solacaqdır gül- çiçək həyat bağında.

Alacaq başının üstünü qara buludlar

Töküləcək yarpaqlar, yağacaqdır yağışlar.

Üşüyəcəksən amma soyuqdan deyil,

Tənhalıq olacaq səni titrədən.

Qorxacaqsan amma qaranlıqdan deyil,

Insanlar olacaq səni ürküdən.

Bax onda biləcəksən nə çəkdiyimi,

Bu çətin yoldan necə keçdiyimi.

Sebnem Humbatova

Neçənci ildə yazıldığını unutmuşam.. Səhv etmirəmsə 2005 idi

Səmaya həsrət idi. Tək səmaya yox torpağa, çəmənliyə, suya. Hər şeyə həsrət idi. Ancaq ondan- bundan eşitdiyi cümlələrlə təsəlli alırdı. O bilmirdi ki, gül -çiçək açmış, yamyaşıl otlar olan çəmənlik necə olur. Bilmirdi ki torpaq necə olur. Birdə dağlar və dənizi görmək istəyirdi. Anasının yatağının üstündə bir şəkil var idi. Anası deyirdi ki, bu göldür. Necə də böyük idi. O isə ancaq burda olan balaca hovuzu görmüşdü. Əgər göl belə böyükdürsə onda dəniz lap böyük olar yəqin. Düşünürdü. Bütün günü ancaq divarların arxasındakı dünyanı düşünürdü. Ağlı kəsəndən gördüyü ancaq bu dörd hündür divar və dəmir barmaqlıq idi. Səmaya burdan baxırdı. Amma o, heç bir əngəl olmadan buludları, günəşi seyr etmək istəyirdi. Bəzən bir gözünü yumur digərini qıyırdıki barmaqlıqları görməsin. Artıq dünyanı bu barmaqlıqlar arasından seyr etmək istəmirdi. Anasından “Niyə biz burdayıq? Niyə getmirik burdan?”deyə soruşanda aldığı cavab “Çox danışdın gəl yeməyini ye” ya da “ get həyətdə oyna” olurdu. Amma çox vaxt sadəcə ağlayırdı. O bu həyətdə oynamaq istəmirdi. Sadəcə 5 – 6 metr qaçır və qarşısında hündür, qalın daş divar. Amma o yorulana qədər dayanmadan qaçmaq istəyirdi. Ucsuz-bucaqsız yamyaşıl, güllü- çiçəkli çəmənlikdə qaçmaq istəyirdi. Qarşısında heç bir əngəl olmamasını istəyirdi. Mümkün olmayan bir şeydirmi?  Nə vaxta qədər burda qalacaqdı? Yenə anasının yanına qaçdı. “Ana niyə biz burdayıq? Mən burda qalmaq istəmirəm. Gedək burdan!” Anası yenə ağlamağa başladı.

Qadınlardan biri “A bala nə istəyirsən yazıq arvaddan. Niyə incidirsən? Bu uşaqlar niyə belə nankor olurlar. Böyüt boya -başa çatdır sonrada gəlsin üzünə dursun. Əl çək yazıqdan. Get həytədə oyna.” Deyib onu ordan uzaqlaşdırmaq istədi. O isə ayağını yerə dirəyib “ Mən bezmişəm burdan. Mən də dünyanı görmək istəyirəm!!! Burdan getmək istəyirəm!!!!” deyə qışqırdı. Heç kim dinmədi. Hamı başını aşağı saldı. Onsuzda deməyə söz də yox idi. Çünki  o haqlı idi. Onun günahı yoxdur. Sadəcə anasının işlədiyi günah üzündən o da əzab çəkirdi.

Bura gələndə hələ balaca idi. Ağlı bir şey kəsmirdi. Atası hər gün dayanmadan anasını döyür, ona olmadıq işgəncələr verirmiş. Sonrada övladına zərər vermək istəyəndə anası dözməyib atasını öldürmüşdü. Ona baxacaq heç kim olmadığından anası ilə birlikdə bura gətiriblər. Amma o bunları bilmirdi. Bilmirdki anası ona görə qatil olub. Bilmirdiki anası olmasaydı bəlkə də o, bu gün həyatda olmazdı.

Həyətə çıxdı. Divarın küncündə qısılıb ağladı. Dörd hündür divar arasında balacanın iniltisi əks olunurdu. Qolları ilə üzünü bağlayıb dayanmadan ağlayırdı. Onun göz yaşına səma da dayanmadı və ağladı.Həm də hönkürtü ilə.

Bərk yağış yağırdı. Göy guruldayır, şimşək çaxırdı. Balaca başını qaldırıb göyə baxdı. Yağışa baxmayaraq içəri getmədi əksinə yerdə daşın üstündə oturub səmaya baxdı. Bir xeyli yağan yağışın altında oturdu. İslanmışdı. Həm də titrəyirdi. Anası gəlib içəri apardı.

Düz 5 gündür ki qızdırmadan yatırdı. Nə qədər dərman versələrdə sağalmırdı. Həkim də çağırdılar amma xeyri olmadı. Sanki o, özü sağalmaq istəmirdi. Balaca vücudu ilə xəstəliyə təslim olmuşdu. Anası başının üstündə ağlayır onu əzizləyirdi.

Arada bir də “Bağışla məni” deyib dururdu. O gözlərini açdı və anasına baxdı. Sonra üzündə bir təbəssüm yarandı və….

Azad olmuşdu. Ucu bucağı görünməyən yamyaşıl çəmənliklərdə qaçırdı. Aruzusu həyata keçmişdi. Artıq onu heç kim o dəmir barmaqlıqlar olan dörd divar arasına sala bilməzdi. Heç vaxt. Çünki ömürlük ayrılmışdı ordan, amma getmədən əvvəl anasının qulağına pıçıldamışdı. Anası bunu eşidəcəkdi, mütləq eşidəcəkdi.

“Ana ağlama. Üzülmə. Ora çox gözəldir. Ordan dünya elə gözəl görünür ki, artıq o dörd divar da yoxdur. Artıq səmaya dəmir barmaqlıqlar arasından baxmıram. Buna görə xoşbəxtəm. Sən də xoşbəxt ol. Bir gün orda, o ucsuz bucaqsiz yamyaşıl çəmənliklərdə görüşəcik….”

 Muellif: Sebnem Humbatova

- Gəl görüm, qucağıma. Ay səni dəcəl, günü gündən böyüyürsən. Belə getsə, səni qucağıma ala bilməyəcəm.

- Atam gəldi. Uraa!!!

- Gəl görüm, qucağıma. Ay səni dəcəl, günü gündən böyüyürsən. Belə getsə, səni qucağıma ala bilməyəcəm.

- Bəli, mən böyük kişiyəm artıq.Bu gün də beş dənə beş aldım.

- Nə gözəl. Afərin sənə. Həmişə belə davam elə. Söz verirsən?

- Başüstə, amma sən də velosiped alacağına söz ver.

- Söz, alacam. Qoy gedim əllərimi yuyum. Gələrəm söhbət edərik.

- Anam süfrəni açıb.

- Get, mən də gəlirəm.

- Hə de görüm günün necə keçdi?

- Ata bilirsən bu gün Vasiflə dalaşdıq. Birinci o başladı. Məni itələdi. Mən də yıxıldım, sonra durub onu vurdum.

- Yaxşı eləmisən. Qoyma səni vursunlar. Heç vaxt.

- Yaxşı eləmişəm? Amma müəllimə dedi ki, düzgün hərəkət eləməmişik. Dedi ki, “Allah insanlara şüur verib, dil verib. Aranızda nə varsa, danışaraq həll edin.  Dalaşaraq nəyisə həll etmək insan olmayan varlıqlara aiddir.” Düz deyir ata?

- Hhhəə… Düz deyir.

Ata nədənsə qızardı. Simasında az öncə yaranan hirs, əsəb bir anda yox oldu.

- Ata bu gün biz inşa yazdıq.

- Həə. Nə inşası?

- “ Böyüyəndə kim olmaq istəyirsiniz?

- Sən nə yazdın?

- Yazdım ki, atam kimi həkim olacam.

- Afərin sənə.

- Sonra yazdım ki, çoxlu xəstələrim olacaq və mən də onları atam kimi sağaldacam. Kasıblardan pul almayacam. Onları pulsuz sağaldacam. Ehtiyacı olanlara pulsuz dərmanlar verəcəm. Çünki mənim atam belə edir.

Atanın iştahı nədənsə kəsildi. Çətinliklə nəfəs alırdı. Niyəsə artıq oğlunun söhbətinə qulaq asmaq istəmirdi.

- Müəllim inşanı oxudu və məndən sənin adını soruşdu. Mən də dedim. Sonra dedi ki,:” Atana denən halal olsun. Dünya da belə insanlar azdır. Əsl vəzifəsini unutmayıb.”

Oğlu süfrədən durub atasını bərk- bərk qucaqladı və “ Mən də böyüyəndə sənin kimi olacam.” dedi. Ata oğlunu qucaqlayıb, başının sığalladı. Zorla gülümsədi. Sonra yeməyini  bitirmədən durub ağır addımlarla kabinetinə getdi. Stulunda əyləşib dərindən nəfəs almağa çalışırdı. Ürəyi sıxılırdı. Gözü masanın üzərində olan övladının şəklinə sataşdı və beynində “Mən də böyüyəndə sənin kimi olacam” sözləri əks olundu.

- Allahım mən neynirəm?

Əlinə telefon dəstəyini götürüb. Işlədiyi xəstəxanaya zəng vurdu.

- Alo, Nazilə xanım. Dünən gələn xəstəyə zəng vurun. Deyin indi təcili

xəstəxanaya gəlsin əməliyyat olunacaq. Otağı da hazırlayın mən də gəlirəm.

- Axı demişdiniz pulu gətirməsələr əməliyyat olmayacaq. Onlar hələ pulu ödəməyib.

- Nə deyirəm onu eləyin. Çatdırın ki, pul lazım deyil. Təcili olaraq gətirsinlər.

- Burda da heç kim yoxdur. İş saatı bitib.

- Zəng eləyin hamını yığın. Həkimlər üçün iş saatı olmur. artıq söz istəmirəm. Mən gələndə hər şey hazır olsun.

- Başüstə.

Maşınına əyləşib xəstəxanaya tərəf sürdü. Yol boyunca dünən yanına gələn xəstə və onun yaxını ilə olan söhbəti xatırladı.

- Ancaq əməliyyat olunmalıdır. Müalicə gec ola bilər. Nə qədər tez əməliyyat olunsa, o qədər yaxşıdır. Pulu ödəyin qalanı bizlikdir.

- Ağrıları çoxdur. Dözə bilmir. Bu gün əməliyyat eləsəniz. Mən sonra pulu gətirəcəm.

- Xanım, bura sizin üçün mağaza deyil ki, nisyə dəftərimiz olsun. Burda yazılan dərmanları alın verin ağrısı azalacaq. Pulu ödəyən kimi də əməliyyat olunacaq.

- Qurban olum. Mən bu qədər pulu 2-3 günə necə tapım? Hardan tapım?

- Orası bizlik deyil. 2-3 gün olmasın bir həftə olsun. Sizin xəstəniz əziyyət çəkir.

Bütün bu söhbətləri xatırladıqca utanırdı. Alnından tər muncuq- muncuq axırdı. Hələ indiyə qədər belə vicdan əzabı çəkməmişdi.

- Hamı burdadır?

- Bəli. Xəstəni də gətiriblər. əməliyyat otağı da hazırdır.

- Lap yaxşı. Başlayaq.

Əməliyyat uğurlu keçmişdi. Xəstəyə dərman verildiyinə görə hələ

ayılmamışdı. Səhətini yoxlamaq üçün otağa girdi. O gün söhbət elədyi xanımı gördü. Başını aşağı saldı. Bu yaşına qədər hələ heç kimdən üzr istəməmişdi. İstədi ki, söhbəti yayındırsın üzr istəməsin, amma yenə oğlunu sözləri yadına düşdü. “Mən də böyüyəndə sənin kimi olacam.”

- Xanım bağışlayın. O günkü söhbətə görə çox utanıram. Hər şey bir kənara öz insanlıq vəzifəmi unutmuşam. Bu hərəkətimdən dolayı üzr istəyirəm.

- Allah bağışlasın. Hamımızın gözünün tutulduğu an olur. Əsas odur ki, gec olmadan fərqinə varaq.

- Haqlısınız. Bir azdan ayılacaq. Bu dərmanları götürün. İçində kağız var. Yazmışam ki hansını nə vaxt qəbul etməlidir. Gələn həftə yoxlanışa gətirərsiniz.

- Oldu. Hər şeyə görə çox sağolun.

- Borcumuzdur. Sadəcə unutmuşdum.

- Oğlunuz sizinlə öyünməkdə haqlı imiş. İnşallah dediyi kimi gələcəkdə sizin kimi bir insan olar. O sizə qibtə edir.

- Siz…?

- Bəli mən oğlunuzun müəlliməsiyəm. Allahın işi bu.. Qismət deyək.

Həyatda hər şey biz insanlar üçündür. Səhv addım ata bilərik. Ömrümüzün sonuna qədər belə olmalıyıq deyə bir qayda yoxdur. Əsas odur ki, elədiyimiz səhvi görüb gec olmadan düzəldək və dərs götürək. Neçə yaşında olursaq olaq daima ətrafdakı insanlardan doğru yolu öyrənə bilərik. Hətta 8 yaşında olan oğlandan belə….

Muellif: Shebnem Humbetova

Bu gün yenə tezdən gün doğmamış oyandım. Hər yeri səliqəyə saldım. Oğlumun ən sevdiyi şirniyyatı almışam. Uşaqlıqdan bu şirniyyatı çox sevirdi. Əslində 3 gün bundan əvvəl gələcəyini söz vermişdi. Amma gəlmədi. Yəqin ki, işi olub. O elə də məsuliyyətsiz deyil. Mən onu elə böyütməmişəm.

Nəvəmdən ötrü elə darıxmışam ki… Burnumun ucu göynəyir ondan ötrü. Keçən dəfə gələndə gətirməmişdi ki, qorxur. Söz verib bu dəfə gətirəcək. Dünən yan otaqda yaşayan qadının nəvəsini gətirmişdilər. Allah saxlasın elə şirin idi ki, onu gördüm lap darıxdım. Offf  nə bilim. Övladırda inciyə bilmirəm. Qəlbim sınsada üz döndərə bilmirəm. Əslində əlində olsaydı bilirəm məni bura qoymazdı. Məcbur qalıb. Mən onu elə böyütməmişəm.

Gözlərim ömrüm boyunca yollarda qaldı. Bu pəncərələrdir elə mənim gözümün nurunu alan. Məktəbdən gəlişini gözlədim, universitetdən gəlişini gözlədim, işdən gəlişini gözlədim indidə məni ziyarət edər deyə yenə pəncərənin yanında əyləşib onun yolunu gözləyirəm. Söz verib bu gün əminəm ki, gələcək. Sözündən dönən övlad deyil. Mən onu elə böyütməmişəm.

Yaxşı ki, pəncərə yola baxır. Gələn kimi görəcəm. Aha deyəsən gəldilər. Gəldilər, gəldilər…. Bilirdim. Dedim axı gələcək…. Ay ayağım. Offf.. tapa bilməyəcəklər otağı tez getməliyəm.

Onlar deyillərmiş.  Bircə bu çatmırdı. Yıxıldım yaman. Ayağımı da bərk əzdim. Ağrını hiss etmirəm amma dizim qanayır. Yaşlılıqdada yara tez sağalmaz ki. Bu nədir? Ay ay qolumu da əzmişəm. Eybi yox oğlan gəlib getsin sonra sarıyaram. Gedərəm gələrlər otağı tapa bilməzlər qayıdıb gedərlər. Harda qaldı hava yavaş- yavaş qaralır.

Gəlməyəcək deyəsən. Bu gündə gəlmədi. Gəlməyəcəkdə. Özüm özümü aldadıram. İnsan anasını qoyub getdiyi yeri tanımazmı? Istəsə gəlib qaldığı otağı tapmazmı?

Qorxuram. Çox qorxuram. Qonşuluqda bir qadın qalırdı. Nə gələni var idi nə gedəni. Dünən rəhmətə getdi. Kimsəsiz kimi səssiz səmirsiz apardılar. Mən də elə olmaqdan qorxuram. Bu qulaqlar nələr eşidib, bu gözlər nələr görüb onu bir Allah bilir. Övlad gözümün önündə anasını burda qoyub “Öləndə xəbər verərsiniz gələrəm” dedi. Həmin an yaşımın çox olmağına baxmayaraq insanları tanımadığımın fərqinə vardım. Deyəsən mən də elə olacam. Ax oğlum ax. Mənki səni belə böyütməmişdim….

Muellif Sebnem Humbetova

Pəncərə önündə əyləşib seyr edirdi yağan yağışı. Üzündə kədər dolu bir təbəssüm vardı. Yaşadığı ev şəhərdən kənarda olduğundan ətrafdakı səssizlikdə yağışın səsi rahatca duyulurdu. Yarpaqların üzərinə düşən damlaların səsi onun balaca uşaq kimi sevinməsinə, tənhalığını xatırlatdığı üçün kədərlənməsinə səbəb olurdu. Bəlkə də, simasında olan bu kədərli gülüş ondan idi. Bu gün onun üçün özəl bir gün idi. Bu gün onun ad günü idi. Ömrünün yarısından çoxunu yaşamışdı. Amma içindəki uşaq…… O hələ də balacaydı. Dünyanın bütün pisliklərindən gizlədib saxladığı bu uşağa özündə yaratdığı dünyanı bəxş etmişdi. Amma bu dünya da əbədi deyildi. O köçüb getdiyində qurduğu bu dünya da onunla birlikdə gedəcəkdi.

Bir vaxtlar o da gənc idi. Onun da dostları var idi. Bir-birlərinə “Nə olursa olsun daima birlikdə olacağıq, ən dar günümüzdə, ən xoş günümüzdə də birlikdə olacağıq” sözü verdikləri dostları. Amma bu illər əzində nə o, onların yanında ola bildi, nə də onlar onun yanında. Ailə qurdular, hər biri ayrı ölkəyə getdi, ayrı-ayrı iş sahibi oldular. Bir -birlərinə ayırdığı vaxtları get- gedə azaldı.. Gün keçdikcə fərqinə varmadılar arada böyüyən məsafənin uzunluğuna. Və…. Və dərk edəndə ən dar günündə də, ən özəl günündə də bu stulda bu pəncərə önündə tək-tənha əyləşdiyini gördü.

Xatıraldı birlikdə keçirdikləri o dəli-dolu illəri.. Xatırladı hər birini adını, soyadını. Hətta kimin nədən xoşlandığını. Alnında qırışlar çox ola bilərdi, amma o, hər şeyi dünən olmuş kimi xatırlayırdı. Onun hər ad günündə yığışardılar. Qeyd edərdilər. Verdikləri sözlərini xatırlayar, bir də təkrarlayardılar. Amma aradan keçən illər bu sözləri sadəcə açıqca ilə əvəz elədi. İndi isə heç o açıqca da yoxdur.

Yağış hələ də davam edirdi yağmağa. Torpağın qoxusu ətrafı sarmışdı. Pəncərəni açdı torpağın qoxusunu duymaq, yağışın səsini daha da rahat eşitmək üçün. Gözlərini yumub qoxunu ciyərlərinə çəkdi. Sonrada oturduğu yerdəcə barmaqlarını tərpətdi. Pianoda çalırmış kimi. Gözəl bir musiqi səsləndi. Yağışın səsi, torpağın qoxusu və onun tənhalığı qarışdı bir -birinə. O da çaldı indicə bəstələdiyi musiqisini.. Gözlərini açdı, üzərini ağ örtük örtülmüş pianinoya baxdı. Sonra onun arxasına keçdi “Nə zaman ki səni çalmağa başlayırdım dostlarım yığılırdı ətrafıma. Uzun zamandır toxunmuram sənə. Bəlkə, ona görə məni yada salan yoxdur?” Sonra gülümsədi və əlini pianinonun tozlu dillərinə sürtdü. Yeni bəstələdiyi musiqini çaldı. Təbiətin və insanın duyğularından yaranan bəstəni. Bitirdiyində pianonun dilləri islanmışdı. Amma onun simasında gülüş vardı. Sonra yenidən gəlib pəncərə önündə əyələşdi. Başını əllərinin arasına alıb gözlərini yumdu. Yağış kəsmişdi. Ətrafda kədərli bir səssizlik var idi. Və birdən bu səssizliyi pas tutmuş dəmir qapının səsi pozdu…..

Muellif Sebnem Humbetova 

Bu gün tezdən durmuşdu. Düşünürdü ki, fərqli bir gün olacaq. Düşünürdü ki, indiyə kimi yaşadıqları sadəcə yuxudur. Pəncərənin qarşısında dayandı. Çox gözəl bir hava var idi. Bu gün bayramdır, ailəsi ilə birlikdə gəzməyə getmək istədi. Dönüb bacısına baxdı. Şirin –şirin yatmışdı. Onun yaşı az olduğundan olanların fərqinə elə də varmırdı. Üzülürdü, amma nə baş verdiyini dərk eləmirdi. Bəlkə də anlayırdı. Bacısı 3 yaşında olsa da, danışa bilmirdi. 1 yaşından sonra danışmadı. Susdu. Susmağı ilə üsyan eləyirdi. Elə onun da yaşı az idi. 8 yaşında olan uşağın yaşadığı həyat tərzindən uzaq idi. Nədənsə özünü böyüyüb boya-başa çatmış insan kimi aparırdı.

Bacısını oyatdı. Ona qırmızı don geyindirdi. Saçlarını daradı. Yığmağa çalışdı, amma bacarmadı. Bacısı da tərpənmirdi. Sakitcə qardaşının qarşısında oturub gəlinciyi ilə oynayırdı. Başını qaldırıb onun üzünə baxdı. Üzündə ona daha da şirinlik verən bir təbəssüm yarandı. O da əyilib bacısının üzündən öpüb bərk –bərk qucaqladı. “Gəzməyə gedəcəyik”dedi. Bacısı daha da sevindi. Əl- ələ tutub nərdivandan aşağı düşməyə başladılar. Səssizlikdir. Deyəsən, düşündüyü kimi bu gün fərqli olacaqdı. Bacısının əlini bərk- bərk sıxdı. Heç aşağıya çatmamış gördüyü mənzərə onun bütün ümidlərini puç elədi. Yenə anası başı bağlı, ağlaya- ağlaya, dilinin altında nəsə danışırdı. Atası da əlində siqaret, üzünü tük basmış, saçları səliqəsiz halda pəncərənin yanında dayanmışdı. Bacısı başını qaldırıb onun üzünə baxdı. O isə gözlərini yerə dikmişdi. Günahkar uşaqlar kimi başını aşağı salıb, qəmli halda dayanmışdır. Nərdivanda əyləşdi. Bacısıda onun yanında. Anası onları gördü.

-         İkinizdə yuxarı qalxın. Tez gözüm görməsin sizi. Tez olun.

-         Uşaqlardan hirsini alma.

-         Onların mənim uşaqlarımdır özüm bilərəm.

-         Eeeee yenə başladın da……..

Beləcə həmişəki mənzərə başlayır. O isə yuxarı qalxmadı. Qalıb bu mənzərəni seyr elədi. Artıq neçənci dəfədir şahidi olmuşdu. Öyrəşmişdi. Yox öyrəşməmişdi, bezmişdi, yorulmuşdu. Bacısı başını onun qollarının arasında gizlətməyə çalışdı. O da əlləri ilə onun qulaqlarını tutdu. Dayanmadan bir- birlərini təhqir edirdilər. Hətta atası anasını vurdu. Amma buna görə o atasına nifrət eləmirdi. Çünki hər ikisini günhalandırırdı. Yuxarı qalxdılar. Balacanın başını qatsın deyə gəlincikləri əlinə aldı və birini ona uzatdı. “Gəl oynayaq. Gəlinciklər əl-ələ verib gəzməyə

getsinlər hə?”  Balaca tərpənmədi. Deyəsən aşağıdan gələn səsləri dinləyirdi. Anası yenə qışqırdı. Yəqin atası yenə onu vurmuşdu. O da əlində olan gəlinciyi ilə qardaşının əlində olan gəlinciyə bərk vurdu. Dayanmadan vururdu. O, dillənmədən gəlinciyə baxdı. Oyuncağın gözündə yaş var idi. Ağlayırdı. Yox bu mümkün deyildi. Axı oyuncaq ağlaya bilməz. Fərqinə varmamışdı. Gözlərindən yaş gəlinciyin üzünə düşürdü.

Bu gün bayram idi. Bütün qonşuları ailəsi ilə gəzməyə, qonaq gedirdilər. Onları heyranlıqla izləyirdi. Ən böyük arzusu. Sadəcə uşaq olmaq istəyirdi, yaşıdları kimi olmaq istəyirdi. Bezmişdi hər gün eyni səhnə. Valideynləri onların varlığının fərqinə varmırdı. Nə bir qayğı, nə bir sevgi. Evdən getməyi, tamamilə uzaqlaşmağı düşünürdü. Onsuzda onların yoxluğunun fərqinə varmayacaqdılar. Tərəddüd edirdi. Çünki bacısını tək, burda qoymaq istəmirdi. Özü ilə aparsaydı hara gedəcəkdilər? Axşam olurdu. Artıq gün bitmək üzrə idi. O hələ də düşünürdü. Gedəcəyi yeri tapmışdı bu dəfə ancaq bacısını düşünürdü. Aşağıdakıların səsi yenidən gəlirdi. Yenə dava eləyirdilər. Bacısı gəlib onun əlini tutdu. Gözlərinə baxdı.

-         Kaş ki böyük olsaydın. Sən də bir şey danışsaydın. Bəlkə də qərar verməyimə kömək edərdin.

-         Cedəy buydan.

-         Nə? Sən. Sən danışdın.

-         Cedəy buydan.

-         Yaxşı yaxşı ağlama.

Hər ikisi aşağı düşdü. Onların yanından keçib çölə çıxdılar. Gedəcəyi yerin ünvanının bilmirdi, amma yenə də dayanmadan addımladı. Bir xeyli uzaqlaşmışdılar. İndidən özünü rahat, huzurlu hiss edirdi. Bacısı da elə. O da qorxmurdu. Qardaşının əlindən tutaraq tullana- tullana gedirdi. Üstəlik mahnı da oxuyurdu. Artıq danışırdı. Nə qədər həkimlərə getmişdilər, amma danışmırdı. İndi isə mahnı oxuyurdu. O, da bacısına

qoşuldu. Birlikdə mahnı oxumağa başladılar. Bu onun xoşuna gəldi. Uzun bir yol getdilər. Birdən hündürboylu, yaşlı bir adam onlara yaxınlaşdı. Uşaqların yol kənarında tək başına olmaları diqqətini çəkmişdi.

-         Ey şirinlər, təkcə hara belə?

O başını qaldırıb mülayim təbəssümlə getmək istədiyi yerin adini dedi.

-  Kimsəsiz uşaqlar evinə…

Muellif Shebnem Humbetova 

Bir qurbağa sürüsü meşədə gedərkən, aralarından ikisi çuxura düşmüş. Qalan qurbağalar çuxurun ətrafına toplaşıb çarəsiz bir şəkildə baxırmışlar. Çuxur çox dərin olduğundan, ora düşən dostlarının tullanaraq ordan çıxması bir az mümkünsüz görünürdü. Yuxarıdakı qurbağalar dostlarına, boşuna səy göstərməmələrini demişlər:”Çuxur çox dərindi. Ordan çıxmanız imkansızdı!.” Ancaq, çuxurda olan qurbağalar onların dediklərinə fikir vermədən burdan çıxmaq üçün mücadələyə davam eləmişlər. Yuxardakılar isə onlara boşuna çırpındıqlarını, ölümün onlar üçün bir qurtuluş olduğunu demişlər. Sonunda qurbağalardan biri yuxarıdakıların sözlərindən təsirlənmiş və mübarizə aparmaqdan əl çəkmiş. Digər qurbağa isə heç nəyə fikir vermədən mücadələyə davam eləmiş. Yuxarıdakılar da, çırpınıb duraraq daha çox acı çəkdiyini söyləməyə davam eləmişlər. Çuxurdakı qurbağa onları vecinə almadan bir daha cəhd etmiş, bu dəfə daha yüksəyə tullanmağı bacarmış və çuxurdan çıxmışdı. Dostlarının ümid qırıcı sözlərinə heç qulaq asmamışdı…

Çünki o, kar idi!

Sizdə bədbin fikirli insanlara qətiyyən qulaq asmayın!

Onların ürəyinizdəki ümidi qırmalarına icazə verməyin…

Paul Estridge.

Yağış yağır, özüdə bərkdən. Adamın biri əynindəki köhnə pencəyi çıxarıb, üstündə qəzet satdığı dəzgahına sarıyır. Əslində bərk üşüyür amma özünü fikirləşmir. Yeganə düşüncəsi qazetləri satıb evinə çörək pulu aparmasıdır. Dəzgah quru qalır, adam islanır. Bəlkə yağış kəsər deyə gözləməyə qərar verir. Yağış elə hey yağır. Yox o, hələ də evinə getmir. Axı tezdəndən bir qazet də satmayıb. Bir azda gözləyəcək. Içindən yağışın tez kəsməsi üçün dualar edir. O, yağışın bir bərəkət olduğunu fikirləşmir, yağış onun üçün sadəcə bir əngəldir. Göydən süzülən damlalar nur olsa da bu damlalar onun üçün övladlarının göz yaşlarına bərabərdir. Əlində olsaydı yağışın qabağını birdəfəlik alardı, heç nəyi, heç kəsi düşünmədən.

Yağış yağır özüdə bərkdən. Balaca bir qız əlindəki çətiri bağlayıb, yağışın altında ora -bura qaçır. Yağan yağışdan əmələ gəlmiş gölməçələrin içində oynayır. Qəh- qəhələri yağışın səsinə qarışıb gözəl bir musiqi yaradır. Göydən yağan damlaları əlləri ilə tutmağa çalışır. Islanıb amma heç fərqinə varmır. O, yağışı çox sevir. İçindən yağışın kəsməməsi üçün dua edir. O, bu yağışı göydən süzülən bir su kimi yox bir möcüzə kimi görür. Bu yağış onun həyata olan sevgisinin bir nümunəsidir. Əlində olsaydı yağışı heç vaxt durdurmazdı, heç nəyi, heç kəsi düşünmədən…

Muellif Sebnem Humbetova

Bu gün mənim ad günümdür. 12 yaşım tamam olur. Anam mənim üçün gözəl bir tort bişirib, atam isə tortun üzərinə yaşım qədər şam düzüb. Şirinburunlar məni və qonaqlarımızı əyləndirirlər. Gələn qonaqlar rəngarəng, parlaq kağızlara bükülmüş hədiyyələr gətiriblər. Görəsən, nə gətiriblər? Çoxdandır ki, evimizin yanındakı mağazada bir gəlincik bəyənmişdim. Çox gözəl qızılı, uzun saçları var, özü də mahnı oxuyur. Kim bilir, bəlkə, o da hədiyyələrin arasındadır. Oyuncaqlarım çoxdur, amma yenədə doymuram. Budur şamları yandırırlar. Hamı mənim üçün “Ad günü” mahnısını oxuyur. Anam “Ürəyində bir arzu tut, sonra söndür” deyir. Tutdum və şamları söndürdüm. Hamı alqışladı, bir ağızdan məni təbrik elədilər. Çox gözəl bir gün oldu.

Bu gecə gözlərimi yumub bütün bunları xəyal edirəm. Bir az əvvəl, yatmadan qabaq mətbəxə getdim. Bu gün internatdakı uşaqlardan üçünün ad günü idi. Onların tortundan bir dilim qalmışdı. Şama bənzər bir çöp tapıb üzərinə saldım. Heç kim eşitməsin deyə ad günü mahnısını ürəyimdə oxudum. Əslində bu gün mənim ad günüm deyil. Düzün desəm heç bilmirəm ki, mənim ad günüm nə vaxtdır. Bir gəlinciyim var, qolu qırıqdır. Burdakı uşaqlardan biri əlimdən zorla almaq istəyənədə qırılmışdı. Paltarı da köhnəlib, saçı da yoxdur. Onu zibil yeşiyinə atdıqları həmin o parıltılı, rəngli hədiyyə kağızına büküb özüm özümə hədiyyə verdim. Və sonrada açdım. Gəlincik həminki idi, amma mənim gözümdə o təzə paltarlı, uzun qızılı saçlı, üstəlik mahnı oxuyan bir gəlincik olmuşdu. Hərçənd mən onu hər halı ilə sevirəm, çünki o mənim hər şeyimdir. Qolunu da burda müəlliməyə versəm yəqin düzəldər. Təzə də paltar tikərəm olar lap təzə. O, qızılı saçlı mahnı oxuyan gəlincikdən min dəfə qəşəng. İndi növbə çatdı şamları söndürməyə. Gözlərimi yumub arzu tutmalıyam. Deyilənə görə, yerinə yetir. Kim bilir, bəlkə, mənim də arzum yerinə yetəcək. Budur gözlərimi yumdum və “ Allahım gözlərimi açadığımda bütün bunlar bir xəyal olsun. Mən öz evimdə, öz ailəmlə, öz təzə gəlinciyimlə birlikdə olum.” Söndürdüm daha doğrusu söndürmüş kimi elədim. Nədə olsa, o yanmırdı. Gözlərimi açdım, hər şey olduğu kimi idi. Yenə o mətbəx, yenə qolu qırıq oyuncaq. Arzum gerçəkləşməmişdi. Niyə? Bildim, niyə axı bu şam deyil. Bəlkə də, gerçək şam olsaydı, arzum yerinə yetərdi.

Muellif Sebnem Humbetova